Dette spør lærarane oss om

Ung lærer skriver på ei tavle. Foto
Det handlar om meir enn berre alderspensjon. Foto: iStock.

Vi på kundesenteret i Statens pensjonskasse får inn over 150 000 spørsmål kvart år. Av desse er mange av spørsmåla frå medlemmene våre i utdanningssektoren. Her er dei fem mest stilte spørsmåla vi får frå lærarar.

Eg er 62 år og lurer på kor lenge det lønner seg å jobbe. Når bør eg gå av med pensjon?

Pensjon er veldig individuelt. Vi kan vise deg dei ulike valmoglegheitene og konsekvensane. Det vil som regel lønne seg å jobbe så lenge som mogeleg, sidan du får 100 prosent lønn. Når du går av, vil du få mindre utbetalt i pensjon enn du fekk i lønn.

Født i 1962 eller tidlegare:

  • Jobbar du etter 67 år kan det hende at du ikkje får noko utbetalt i tenestepensjon frå oss. Det er fordi du får utbetalt all pensjonen du har rett til (inntil 66 prosent) gjennom folketrygda (NAV).
  • Vel du å ta ut alderspensjon frå folketrygda før du tek ut tenestepensjon frå oss, kan det føre til at du får mindre utbetalt totalt sett. Det vil seie at du kan risikere å få under 66 prosent av sluttlønna di i pensjon.

Født i 1963 eller seinare:

  • Det vil alltid lønne seg å jobbe lengst mogeleg. Då vil du få meir pensjon den dagen du går av.

Bruk pensjonskalkulatoren på spk.no. Der kan du sjå kva alternativ du har og korleis beløpa endrar seg etter kva val du tek.

Eg er pensjonert lærar og har fått tilbod om å vere sensor. Korleis påverkar honoraret alderspensjonen min?

  • Innmelding i ei offentleg tenestepensjonsordning kan ha konsekvensar: Dersom du blir meld inn i ei offentleg tenestepensjonsordning når du skal vere sensor, kan det få følgjer for pensjonen din. Ta kontakt med oppdragsgivar og sjekk om sensorjobben medfører at du blir meld inn i SPK eller ei anna tenestepensjonsordning.
  • Pensjonistlønn påverkar ikkje alderspensjonen: Alderspensjonistar kan inngå avtale med arbeidsgivar om arbeid etter gitte vilkår og pensjonistlønn. Dersom du er alderspensjonist og blir engasjert på pensjonistvilkår med pensjonistlønn, beheld du som hovudregel pensjonen frå oss utan reduksjon. Dette gjeld uavhengig av kor mykje du tener.
  • Honorar via enkelpersonføretak påverkar ikkje alderspensjonen: Fakturerer du honoraret gjennom eit enkelpersonføretak, blir inntekta frå sensorjobben sedd på som inntekt frå privat sektor. Slik inntekt påverkar ikkje alderspensjonen, og du kan tene så mykje du vil.

3. Kor mykje kan eg jobbe ved sidan av AFP?

Du kan jobbe samtidig som du tek ut AFP, men det er ein ting du må vere klar over:

  • Født i 1962 eller tidlegare: du har ei inntektsgrense på 15 000 kroner per år. Tener du meir enn 15 000 kroner må vi berekne AFP-graden din på nytt, og det kan føre til at du får mindre utbetalt.
  • Født i 1963 eller seinare: du kan du fritt kombinere jobb og uttak av AFP. Du får ikkje fastsette ei inntektsgrense og kan tene så mykje du vil utan at det får konsekvensar for utbetalinga frå oss.

NB: Regelverket for dei fødde 1963 eller seinare er ikkje vedteke av Stortinget, men partane i arbeidslivet er einige om prinsippa for AFP. Ordninga er kraftig endra for dei yngre årskulla. Utbetalinga av AFP blir livsvarig, og er lagd opp til å utgjere ein del av din samla alderspensjon.

4. Kan eg fortsette som lærer når eg er delvis ufør? Korleis påverkar inntekta pensjonen?

Du kan jobbe ved sidan av uførepensjon, men det er viktig at du følger med på kor mykje du tener. Vi fastsetter ei individuell inntektsgrense når du søker om uførepensjon første gong. Inntektsgrensa er basert på inntektsopplysingar frå deg eller arbeidsgivaren din.

Du må gi oss beskjed dersom inntekta endrar seg, enten du går opp i lønn eller om du blir friskare og kan jobbe meir. Dersom inntekta di utgjer meir enn 80 prosent av det du tente før du blei ufør, fell uførepensjonen bort. Får du lågare inntekt, blir uførepensjonen auka igjen.

5. Eg skal ha permisjon for å vidareutdanne meg. Kva skjer med pensjonsoppteninga mi?

Medlemmer av Statens pensjonskasse kan få permisjon etter permisjonsavtalen. Det inneber at du fortsetter å tene opp pensjonsrettar mens du er i permisjon.

  • Permisjon med lønn: medlemskapen endrar seg ikkje i perioden. Du får pensjonsopptening den tida du tek ut permisjon, du beheld retten til uførepensjon om du skulle bli sjuk og dine attlevande har rett til attlevandepensjon.
  • Permisjon utan lønn: medlemskapen endrar seg litt. Du får ikkje pensjonsopptening om du tek ut permisjon utan lønn. Du har framleis rett til uførepensjon om du skulle bli sjuk og dine attlevande har rett til attlevandepensjon. Merk at desse rettane berre gjeld i to år frå du tek ut permisjon.

Når du jobbar som lærer, har ikkje arbeidsgivaren din yrkesskadeforsikring eller gruppelivsordning gjennom Statens pensjonskasse. Du må sjølv undersøke kva som gjeld når du tek permisjon for å vidareutdanne deg.

Det handlar om meir enn berre alderspensjon

Vi har nå teke for oss fem av dei mest stilte spørsmåla vi på kundesenteret får inn frå lærarane. På spk.no/larer kan du lese meir om kva medlemskapen i SPK betyr for deg.

2 thoughts on “Dette spør lærarane oss om

  1. Hei

    Jeg er lærer og vurdere å gå av med AFP når jeg blir 62. Det er mange grunner til det, – men jeg har fortsatt ganske mye arbeidskapasitet. Jeg kan bare tjene 15000 per år hvis jeg gjør dette, – men får inntrykk av at det er fritt fram hvis jeg jobber i privat sektor.

    Betyr det at jeg kan ta vikartimer på en privatskole og tjene over 15000 i året?

    Regnes utleieinntekter som inntekt, – altså er ramma der også 15000. Hvis man har en hybel man leier ut, eller leier ut ei hytte på airbnb, – så må man jo avvikle noe man alltid har drevet med for å kunne gå av med AFP.

    Mvh

    Hege Glad

    1. Hei, Hege!
      Er du født i 1962 eller før og har AFP, er det ikke et skille mellom inntekt fra offentlig og privat sektor. Det skillet gjelder kun når du tar ut alderspensjon.

      Det er bare inntekt som defineres som pensjonsgivende inntekt i folketrygden, som kan føre til avkortning av AFP dersom toleransebeløpet på 15 000 kroner overskrides. Om du tar vikartimer i en privatskole, vil inntekten der telle opp mot toleransegrensen på 15 000.

      Spørsmålet om inntekt fra utleievirksomhet er litt mer komplisert. Vi må be deg ta kontakt med Skatteetaten for å finne ut om inntekten telles som enten nærings- eller kapitalinntekt. Vi mottar våre opplysninger fra dem, og som vi bruker som grunnlag i etteroppgjørene for AFP.

      Er du født i 1963 eller etter, kan du tjene så mye du vil ved siden av AFP uten at det får konsekvenser for AFP-utbetalingen.

Comments are closed.