Den moderne julenissen, også kjent som «Cola-nissen», vart skapt i USA i 1931. Han gjekk av med pensjon allereie i 1998. Dei siste åra før Kris Kringle vart pensjonist, jobba han side om side med sonen, som no har teke over som sjefsjulenisse.
Julenissen er norsk
Dagens julenisse, Kris Kringle junior, er fødd i 1964. Det betyr at han kan byrje å ta ut pensjon frå neste år når han blir 62 år – om han vil.
– Det er mykje neddyssingar rundt julenissen, men det har komme oss for øyre at han er statstilsett. Eigentleg ganske logisk, sidan han dekker alle kommunar og fylke i Noreg, smiler pensjonsekspert Svein Rasmussen i Statens pensjonskasse (SPK).
Offentleg tilsett med pensjon i SPK
Mange trur at julenissen berre jobbar i desember, men det stemmer ikkje. Kris Kringles arbeidsoppgåver strekker seg gjennom heile året og omfattar alt frå reinsdyrhald til gåveproduksjon. I tillegg må han administrere og arkivere store mengder innkommande post.
– Som offentleg tilsett har julenissen sjølvsagt pensjonen sin hos oss i SPK. Han har mykje ansvar og oppgåver som krev spesialkompetanse, og er registrerte med ei pensjonsgivande inntekt på litt over 800 000 kroner i året, seier Rasmussen.
Kan halde fram med å jobbe medan han tek ut pensjon
Fordi julenissen er fødd i 1964, er han omfatta av såkalla nye pensjonsreglar. Medan far hans fekk 66 prosent av lønna i pensjon då han pensjonerte seg som 67-åring, kan dagens julenisse halde fram med å jobbe samtidig som han tek ut pensjon.
– Før vi kan rekne ut pensjonen hans, må julenissen ta nokre val sjølv. Vi har høyrt at han skal halde fram med å jobbe nokre år for å lære opp sonen til å ta over som sjefsjulenisse. Då er det bra at dagens julenisse kan halde fram med å jobbe så mykje han vil, anten han tek ut pensjon eller ikkje, påpeikar Rasmussen.
Større ansvar for eigen pensjon
Julenissen tenker anten å ta ut all pensjonen når han blir 62 år, eller vente til han blir 67 år. Det er også mogleg å ta ut noko av pensjonen tidleg og vente med resten.
– Med fleksibiliteten følger det også med eit større ansvar for å sette seg inn i sin eigen pensjon. Og så lenge han jobbar, har han full lønn ved sida av pensjonen. Då kan det bli høgare skatt, noko han også må ta med i vurderinga si, seier Rasmussen.
Får meir pensjon om han ventar
– Julenissen kan ta ut alderspensjon frå folketrygda (Nav) allereie til neste år. Om han ventar nokre år med å ta ut pensjon, får han ein god del meir. I tillegg kjem pensjonen frå SPK, som arbeidsgivaren har betalt inn så lenge julenissen har hatt stillinga, seier Rasmussen.
Pensjonen frå SPK består av fleire delar, som kan takast ut saman eller kvar for seg og tidlegast frå 62 år. Det fleksible pensjonssystemet betyr at julenissen sjølv kan velje når han vil ta ut pensjon både frå folketrygda og SPK.
– Han får meir pensjon ved å vente, både fordi pensjonsoppteninga i både Nav og SPK aukar ut frå inntekt, og fordi oppteninga blir justert opp ein gong i året med trygdeoppgjeret, forklarer Rasmussen.
Dette kan julenissen få i pensjon
Årslønn i dag: 800 000 kroner.
Pensjon ved 62 år: Julenissen får 470 000 kroner i året så lenge han lever.
• Frå folketrygda (Nav): 305 000
• Livsvarig AFP frå SPK: 70 000
• Pensjon frå SPK: 95 000
Pensjon ved 67 år: Julenissen får 605 000 kroner i året så lenge han lever.
• Frå folketrygda (Nav): 425 000
• Livsvarig AFP frå SPK: 88 000
• Pensjon frå SPK: 92 000
Pensjon ved 72 år: Julenissen får 828 000 kroner i året så lenge han lever.
• Frå folketrygda (Nav): 624 000
• Livsvarig AFP frå SPK: 103 000
• Pensjon frå SPK: 101 000
Same kva han vel, gler julenissen seg no til å bli pensjonist. Når ein skal besøke alle barna i verda på eitt og same døgn, har det ikkje vore mogleg å utforske reisemåla han har vore innom. Derfor vil julenissen som pensjonist ut på reisefot og oppleve verda saman med nissemor.
Men før julenissen skal ta dei viktige pensjonsvala sine, står att nokre veldig travle veker i desember.
God jul!
Fakta om julenissen og pensjonen hans
• Pensjonen til julenissen er fiktiv, men berekna med verkelege tal i SPK etter julenissens oppgitte årslønn og ønska hans.
• Offentleg tenestepensjon har fleire delar med ulike vilkår og beløp. Alle pensjonane blir utbetalte så lenge julenissen lever.
• Livsvarig AFP i offentleg sektor er eit tillegg til pensjonen, og ikkje lenger ein tidlegpensjon. Ein tener opp til AFP til og med 61 år, og oppteninga aukar i verdi for kvart år ein ventar med å ta den ut.
• Ein del av pensjonen frå SPK, som er tent opp før 2020, blir samordna med pensjon frå folketrygda (Nav). Det inneber at når julenissen får meir frå Nav, får han litt mindre frå SPK.
• Ifølge Store norske leksikon teikna svensk-amerikanske Haddon Sundblom den moderne julenissen, godsleg og med kvitt skjegg, for Coca Cola frå 1931 til 1964.