Tener du meir enn 80 av prosent av inntekta du hadde før du blei uførepensjonist, stoppar uførepensjonen din

Meld frå om du ser du kjem til å tene meir enn du trodde. Meld heller inn ein gong for mykje enn ein gong for lite. Foto: iStock

Dersom du ikkje kan jobbe like mykje som før på grunn av skade eller sjukdom, kan du ha rett på uførepensjon frå oss. Pensjonen dekker inn delar av inntektstapet du får sidan du ikkje kan jobbe like mykje som før.

Mottek du uførepensjon og jobbar ved sidan av, må du kjenne til

  1. inntektsgrensa di,
  2. og at du kan risikere at uførepensjonen stoppar dersom du tener meir enn 80 prosent av det du tente før du blei ufør.

Her forklarer vi kva dette betyr, og kva du kan gjere for å hindre det.

Den korte versjonen:

  • Du kan jobbe ved sidan av uførepensjon. Du får fastsette ei inntektsgrense når du får uførepensjon frå oss. Grensa blir brukt til ein årleg kontroll på om du har motteke rett pensjon.
  • Tener du meir enn inntektsgrensa er vi nøydde til å redusere uførepensjonen din. Du kan risikere å måtte betale tilbake for mykje utbetalt uførepensjon.
  • Du kan forhindre at du må betale tilbake ved å melde frå om inntekt på Min side på spk.no. Meld heller inn ein gong for mykje enn ein gong for lite.
  • Tener du over 80 prosent av det du tente før du blei ufør, er vi nøydde til å stoppe utbetalinga. Stoppen gjeld berre det året du tener meir enn 80 prosent av tidlegare inntekt.
  • Utbetalinga startar igjen året etter dersom du tener mindre enn 80 prosent av inntekta du hadde før du blei ufør. Du treng ikkje søke på nytt.
  • Einaste måten du kan forhindre at uførepensjonen stoppar, er å sørge for at du ikkje tener meir enn 80 prosent av inntekta du hadde før. Det held ikkje å berre melde frå om inntekta til oss. Vi er nøydde til å stoppe uførepensjonen uansett.

Den lange versjonen:

Inntekt i tillegg til uførepensjonen

Får du uførepensjon, men har helse og høve til å jobbe ved sidan av, kan du gjere det. Men, du må vere klar over følgjande. Du får fastsette ei inntektsgrense når du får innvilga uførepensjon frå oss. Inntektsgrensa bereknast individuelt og er basert på situasjonen din etter kor stor inntekt du forventar å ha ved sidan av.

Tener du meir enn inntektsgrensa, bereknar vi eit frådrag i uførepensjonen for ein del av inntekta som overstig grensa. Med andre ord – pensjonen blir reduserte, men du beheld inntekta du hadde ved sidan av.

Viktig: følg heile tida med på kor mykje du tener

Dessverre er det ein regel mange ikkje har fått med seg når det kjem til inntekt og uførepensjon. Den seier at dersom du tener over 80 prosent av det du tente før du blei ufør, blir uførepensjonen din stoppa.

Når du kvalifiserer til å få uførepensjon igjen, vil utbetalinga starte opp att. Det kan eksempelvis vere fordi at inntekta di går ned fordi du ikkje kan jobbe like mykje.

Du kan sjølv forhindre at uførepensjonen blir stoppa

Meld alltid inn kor mykje du trur du kjem til å tene ved sidan av uførepensjonen. Det gjer du når du søker om uførepensjon frå oss. Det er også viktig at du melder frå til oss om endringar i inntekta etter at uførepensjonen har starta.

Etter kvart som du jobbar og ser at du kjem til å jobbe meir enn du trudde, må du melde frå til oss med ein gong. Du loggar deg inn på Min side på spk.no og melder frå. Meld heller frå ein gong for mykje, enn ein gong for lite.

På spk.no finn du ein enkel guide som fortel deg korleis du skal registrere inntekt. Og her på Pensjonsbloggen har vi tidlegare skrive om kva slags inntekt som kan påverke uførepensjonen din.

Nye reglar for samordning av ektefellepensjon for deg fødd i 1954-1962

Dame ser ut av bilderammen, tenkefull.
Endringane i regelverket gjeld alle som er fødde i 1954 eller seinare, og som har såkalla «bruttoberekna ektefellepensjon». Foto: iStock

Førre veke skreiv vi om samordning av alderspensjon mellom folketrygden og offentleg tenestepensjonsordning frå 2021. Det nye regelverket gjeld òg deg som mottek ektefellepensjon frå nokon som var medlem hos oss.

Kva samordning er

Pensjonen frå Statens pensjonskasse og andre offentlege tenestepensjonsordningar, skal samordnast med ytingar frå folketrygda. Samordningslova regulerer fordelinga av utbetalinga av pensjon frå folketrygda og offentlege tenestepensjonsordningar.

Samordning skjer ved at ytingane i folketrygda blir utbetalte i sin heilskap, mens tenestepensjonen blir redusert. Reduksjonen – frådraget – blir berekna med utgangspunkt i det du får utbetalt frå folketrygda.

Dei som har ektefellepensjon frå ei offenteleg tenestepensjonsordninge skal óg samordnast med ytingar frå folketrygda. Frå og med i år gjeld eit heilt nytt samordningsregelverk, og først ut er 1954-årgangen fordi dei fyller 67 år i år.

Viktig før vi går vidare:

Vi rekner ut ektefellepensjon individuelt. Vi kan difor ikkje seie eksakt kor mykje endringa betyr i kroner og øre for deg. Det må du undersøke sjølv. I dette blogginnlegget forklarer vi kvifor det er innført ei endring i regelverket.

Den korte versjonen

  • Dei nye samordningsreglane kan gje følger for ektefellepensjonen frå oss fordi NAV frå og med i år begynner å fase inn ny alderspensjon frå folketrygda.
  • Fordi det kjem eit nytt regelverk for alderspensjon, må vi gjere tilsvarande endringar for ektefellepensjon for å følge folketrygdas regelverk.
  • Endringane i regelverket gjeld alle som er fødde i 1954 eller seinare, og som har såkalla «bruttoberekna ektefellepensjon» etter eit medlem hos oss (eller i ein annan offentleg tenestepensjonsordning).
  • Har du det som kallast «nettoberekna ektefellepensjon», blir du ikkje påverka av det nye regelverket.
  • Ønsker du å vite meir om kva endringane betyr for ektefellepensjonen din? Ta kontakt med kundesenteret vårt.

Den lange versjonen

Regelverket er temmeleg omfattande og kan vere krevjande å sette seg inn i. Vi har skrive ein litt lenger versjon til deg som har lyst til å lære meir om detaljane i regelverket.

Innfasing av ny alderspensjon frå folketrygden frå 2021

Ektefellepensjonen fra oss skal samordnast med alderspensjonen frå folketrygda. Innfasinga kan påverka dei som får bruttoberekna ektefellepensjon frå oss. På grunn av det nye regelverket må vi gjere tilsvarande endringar slik at vi følger folketrygdas regelverk.

I 2011 blei det innført ein ny modell for opptening av pensjon i folketrygda. Du som er fødd i perioden 1954-1962, tener opp alderspensjon i folketrygda delvis etter gamle og delvis etter nye oppteningsreglar:

  • I det gamle regelverket er det dei 20 beste oppteningsåra som blir tekne med i utrekninga av ytinga du skal få frå folketrygda (besteårsregelen).
  • I det nye regelverket er det «alle år med arbeid» som blir teke med (alleårsregelen).

Dei nye reglane beskriv korleis ektefellepensjonen skal samordnast med pensjonen utrekna etter dei nye oppteningsreglane i folketrygda.

To typer ektefellepensjon frå offentlege tenestepensjonsordninger

Regelverket for ektefellepensjon er noko av det mest kompliserte vi har. Eg skal prøve å gjere det så enkelt, at du raskt kan sjå om du påverkast eller ikkje.

Det er mange element i utrekning av ektefellepensjon, men overordna er det to ulike formar for ektefellepensjon;

  1. Bruttoberekna: Full årleg brutto ektefellepensjon utgjer 39,6 prosent av avdødes pensjonsgrunnlag og utgjer 60 prosent av alderspensjonen hvis avdøde allereie var pensjonist. Bruttoberekna ektefellepensjon samordnar vi med ytingar fra folketrygda og med andre tenestepensjoner.
  2. Nettoberekna: Full årleg nettoberekna ektefellepensjon utgjer 9 prosent av avdødes pensjonsgrunnlag. Nettoutrekna ektefellepensjon samordnar vi ikkje med ytingar frå folketrygda, berre med andre tenestepensjoner.

Bruttoberekna ektefellepensjon fasast sakte ut

Den bruttoberekna ektefellepensjonen fasast ut til fordel for den nettoberekna ytinga, som er tilpassa den nye folketrygda. Her kjem dei nye reglane inn: innfasinga skjer gradvis og etter året du som etterlatt er fødd, og frå månaden etter du fyller 67 år.

  • Fødd i 1954: 90 prosent bruttoberekna og 10 prosent nettoberekna ektefellepensjon.
  • Fødd i 1958: 50 prosent bruttoberekna og 50 prosent nettoberekna ektefellepensjon.
  • Fødd i 1962: 10 prosent bruttoberekna og 90 prosent nettoberekna ektefellepensjon.
Innfasinga skjer gradvis og etter året du som etterlatt er fødd. Illustrasjon: Statens pensjonskasse.

Ingen endring for dei med nettoberekna ektefellepensjon

Har du allereie nettoberekna ektefellepensjon? Då blir du ikkje omfatta av dei nye reglane, som berre gjeld dei som har bruttoberekna ektefellepensjon.

Har du spørsmål om pensjonen din?

Ja, ektefellepensjonane vert berekna individuelt etter eit komplisert regelverk. Eg anbefaler deg å ta kontakt med oss for å få vite kva endringane betyr for deg.

Har du endringar i lønna etter lønnsoppgjeret? Da må du seie frå til oss med ein gong

Gammel mann ser over pensjonsutbetalingsslippen
Det smart er å melde frå ny eller endra inntekt til oss i tide. Då unngår du unødvendige overraskingar i etteroppgjeret. Foto: iStock

Lønnsoppgjeret i staten er over. Har du uførepensjon eller offentleg AFP må du ta somme grep nå.

Årlege etteroppgjer for uførepensjon og AFP

Vi i Statens pensjonskasse køyrer årlege etteroppgjer for dei som har uførepensjon og offentleg AFP. Da sjekkar vi skatteoppgjeret for å sjå kor mykje du har tent.

Kvifor det? Jo, det er fordi uførepensjon og offentleg AFP skal justerast etter kor mykje du tener ved sidan av. Har du fått for lite utbetalt, etterbetaler vi. Og har du da fått meir utbetalt enn du skulle – på grunn av høgare inntekt enn forventa – får du baksmell.

Du må sjølv melde inn endringar i inntekta

Som tittelen over seier, er det du som er ansvarleg for å seie frå til oss at arbeidsinntekta din har endra seg. Arbeidsgivar gjer ikkje dette for deg.

Dersom lønna din auka som eit resultat av lønnsoppgjeret for 2020, kan det vere at du må melde frå til oss.

Kvar melder du inntekt? Det avheng om du har uførepensjon eller AFP. Les meir under:

Har du uførepensjon?

Dersom du har uførepensjon frå oss, har du fått utrekna det som heiter ei inntektsgrense. Det er det årlege beløpet du kan tene før uførepensjonen blir redusert. Gjer lønnsoppgjeret at du nærmar deg denne? Sjekk det tidlegast mogeleg!

Du kan når som helst – og så ofte du treng – registrere inntekt ved å logge inn på Min side.

Har du offentleg AFP?

Har du offentleg AFP er pensjonen utrekna ut frå ei forventa arbeidsinntekt. Dersom den nye lønna di avvikar med meir enn 15 000 kroner per år frå den forventa inntekta, må du melde frå til oss.

Korleis melder du inntekt? Det avheng om du er yngre eller eldre enn 65 år.

Påverkar lønnsoppgjeret for 2020 kva du har meldt inn av inntekt? Det må du sjekke tidlegast mogeleg.

Tommelfingerregel

Det smart er å melde frå ny eller endra inntekt til oss i tide. Då unngår du unødvendige overraskingar i etteroppgjeret.

Dette må du vite hvis du velger å jobbe etter fylte 67 år, hvis du er født i 1962 eller før

Verdt å vite før du leser. Blogginnlegget er skrevet for en stund siden. Det kan ha skjedd endringer i pensjonsregelverket som ikke omtales her. Finn mer oppdatert info på Pensjonsbloggens forside eller spk.no. God lesing!

En eldre mann som undersøker sine valgmuligheter når det kommer til pensjon
Valgmulighetene er mange. Hva som er det rette valget for deg å ta, kan bare du avgjøre. Det vi kan bidra med er å fortelle deg hva du får i tjenestepensjon fra oss basert på valgene dine. Foto: iStock.

Når det er riktig for deg å bli pensjonist? Svaret vet bare du. For noen er det viktigst å jobbe lengst mulig fordi jobben gir glede og energi i hverdagen. For andre kan det være viktig å gå av med pensjon tidligst mulig for å ha mer tid til andre ting enn bare jobb. Og for noen kan det være ønskelig å ta ut alderspensjon fra folketrygden fra de er 62 år og fortsette i full jobb ved siden av.

Valgmulighetene er mange. Hva som er det rette valget for deg å ta, kan bare du avgjøre. Det vi kan bidra med er å fortelle deg hva du får i tjenestepensjon fra oss basert på valgene dine.

Verdt å merke seg er at forklaringen nedenfor bare gjelder for deg som er født i 1962 eller før. Er du født i 1963 eller senere, kan du lese om å jobbe etter 67 i dette blogginnlegget.

Aller først: Hvor lenge kan du jobbe?

De aller fleste i staten kan jobbe til de fyller 70 år. Det er også mulig å jobbe lenger, men forutsetningen er at dette avtales mellom deg og din arbeidsgiver.

Men, hvor lenge lønner det seg å jobbe etter 67 år?

Svaret på spørsmålet er individuelt. Derfor er det viktig at du sjekker hva som skjer med pensjonen din om du fortsetter å jobbe og vurderer alternativene dine.

Her er to kjappe verktøy til deg:

Alt koker ned til fordelingen mellom folketrygd og tjenestepensjon

Alderspensjonen din er en kombinasjon av folketrygden din og tjenestepensjonen din samlet. Tjenestepensjonen din fra SPK skal samordnes med folketrygden fra NAV. Det er alltid slik at pensjonen fra folketrygden utbetales i sin helhet mens det er tjenestepensjonen fra oss som reduseres, altså samordnes.

Det er to ting du bør være spesielt oppmerksom på når det kommer til samordning, og som jeg skal forsøke å forklare deg gjennom to ulike valgmuligheter du har:

  1. Du jobber etter at du er 67 år uten å ta ut alderspensjon fra folketrygden eller fra oss
  2. Du tar ut alderspensjon fra folketrygden mens du fortsetter å jobbe i offentlig sektor

Du jobber etter at du er 67 år uten å ta ut alderspensjon fra folketrygden eller fra oss

Resultatet kan være at tjenestepensjonen blir redusert, kanskje helt ned mot null.

Reduksjonen kan skje hvis du har full opptjening i en offentlig tjenestepensjonsordning (30 år) og jobber etter at du er fylt minst 67 år uten at du tar ut alderspensjon fra folketrygden. Jeg skriver «minst» fordi det er ulikt for hvert årskull opp til 1962.

Alderspensjonen fra den offentlige tjenestepensjonen og folketrygden skal til sammen utgjøre opp mot 66 prosent av sluttlønna di den dagen du går av med alderspensjon.

Hvis du jobber utover 67 år, vil du fortsette å tjene opp til pensjonen din i folketrygden. Den offentlige tjenestepensjonen vil ikke øke etter du har jobbet i 30 år.

Det som da skjer, er at folketrygden alene vil utgjøre en større andel av den samlede pensjonen du får utbetalt, altså opp mot 66 prosent av sluttlønn. Dermed vil tjenestepensjonen bli redusert tilsvarende.

Får du så stor folketrygd at beløpet dekker det du skal ha utbetalt totalt i pensjon (opp mot 66 prosent), vil tjenestepensjonen bli redusert til null kroner.

Men, og dette er det viktigste: Du får pensjonen du har krav på, som er en viss prosent av sluttlønna di basert på ditt årskull. Det som skjer er at folketrygden dekker en større andel av den totale pensjonen du skal ha utbetalt.

Du tar ut alderspensjon fra folketrygden mens du fortsetter å jobbe i offentlig sektor

Resultatet kan være at du får mindre samlet ubetalt alderspensjon fra oss og folketrygden.

Mens du i den forrige situasjonen får du det du skal ha totalt sett (enten fra tjenestepensjonen eller folketrygden), kan du i denne situasjonen få mindre utbetalt samlet fra både din offentlige tjenestepensjonsordning og folketrygden.

Tar du ut alderspensjonen din fra folketrygden og fortsetter å jobbe i offentlig sektor, vil det kunne føre til at din samlede utbetaling blir redusert. Da begynner du å spise av din beholdning i folketrygden.

Når du velger å ta ut alderspensjon fra din offentlige tjenestepensjonsordning ved 67 år eller senere, kan samordningen føre til at du får mindre utbetalt totalt sett.

Hvorfor det? Jo, regelverket er laget slik at vi er nødt til å samordne med folketrygden din som om du tok den ut samtidig med tjenestepensjonen.

Hadde du tatt ut folketrygden og tjenestepensjonen samtidig, hadde du fått en høyere utbetaling fra folketrygden. I samordningen er vi derfor nødt til å bruke en høyere folketrygdpensjon enn den du faktisk får utbetalt.

Lurer du på noe mer? Ta kontakt med oss!

Pensjon er svært individuelt, og det er ikke sikkert vi har fanget opp alt du lurte på i dette veldig generelle blogginnlegget.

Derfor: Har du spørsmål du ikke får svar på i vår pensjonskalkulator, på alderspensjonssidene spk.no eller i dette blogginnlegget? Ta kontakt med de flinke folka våre på kundesenter.

Verdt å vite før du leser. Blogginnlegget er skrevet for en stund siden. Det kan ha skjedd endringer i pensjonsregelverket som ikke omtales her. Finn mer oppdatert info på Pensjonsbloggens forside eller spk.no. God lesing!

Kva skjer 1. januar 2020?

Verdt å vite før du leser. Blogginnlegget er skrevet for en stund siden. Det kan ha skjedd endringer i pensjonsregelverket som ikke omtales her. Finn mer oppdatert info på Pensjonsbloggens forside eller spk.no. God lesing!

Født i 1963 eller seinare? No får du nye pensjonsregler! Foto: iStock

Frå årsskiftet gjeld nye regler for opptening og uttak av alderspensjon for offentleg tilsette som er født i 1963 eller seinare. Dei som er opptekne av pensjon kallar dette den største endringa i offentleg tenestepensjon på 100 år. Her får du vite kvifor.

Først ei viktig melding til deg det gjeld: Du vil ikkje merke noko den 1. januar. Sjølv om reglane vert endra, vil endringane ikkje påverke medlemskapen i Statens pensjonskasse (SPK). Du er framleis medlem, med dei medlemsfordelane det inneber. Og du tener automatisk opp pensjon. Men oppteninga vil skje etter nye regler. Det er dei nye reglene blogginnlegget handlar om.

Grunnlag for endringane

Levealderen i Noreg auker. For at offentlege tilsette skal vere sikra ein god pensjon framover, fekk vi i 2011 ei pensjonsreform som kort fortald inneber at vi må arbeide lenger for å få same pensjon som årskulla før oss. Samstundes gjer regelverket som gjeld for årskulla i 1962 eller tidlegare, at nokre får avgrensa utteljing for å jobbe lenger.

Regelverket for dei som er født i 1962 eller tidlegare, gjer det òg komplisert å veksle mellom arbeid i offentleg og privat sektor. Med den nye offentlege tenestepensjonen blir dette enklare.

Her er dei viktigaste konsekvensene

Dei viktigaste måla med endringane som trer i kraft 1. januar 2020 er:

  • Det skal løne seg å jobbe lenger
  • Det skal vere enklare å veksle mellom jobb i offentleg og privat sektor utan å tape pensjon

For deg som har opptening både før og etter 2020, skjer det ikkje noko før du vel å ta ut alderspensjon. Då vil pensjonen du har tent til og med 2019, og pensjonen du har tent frå og med 2020, bli utrekna på to ulike måtar.

Prinsippa som står fast

  • Offentleg tenestepensjon er framleis ei livsvarig yting
  • I tillegg til å tene opp til alderspensjon, er du dekt om du blir sjuk (uførepensjon), og dine etterlatne er dekt om du skulle døy (etterlatnepensjon)
  • Du vil framleis bli trekt medlemsinnskott på to prosent av lønna
  • Du har same moglegheiter for å få budstadslån frå oss

Prinsippa som er endra

Inga samordning framover

Alderspensjonen du har tent opp før 2019 skal samordnast med folketrygda. Det inneber at alderspensjonen frå SPK blir justert opp eller ned basert på alderspensjonen frå folketrygda, slik at ytinga samla utgjer ein viss prosent av sluttlønna. Alderspensjonen du tener opp frå 2020 skal ikkje samordnast med folketrygda. Utbetalinga vert ikkje påverka av storleiken på folketrygda, men kjem som eit tillegg – eit påslag – til alderspensjonen frå folketrygda og eventuelt andre pensjonsordningar.

Derfor vil du nokre gonger vil sjå nemninga påslagspensjon om ny offentleg tenestepensjon.

Frå sluttløn til behaldning

Opptening før 2020 blir rekna ut som ein prosentdel av sluttlønna di, det vil seie årslønna di per 31.12.19. Frå 2020 blir alderspensjonen tent opp og samla i ei behaldning. Kvart år vil ein prosentsats av lønna leggast til behaldninga, og alle år i arbeid fram til og med 75 år vil gi opptening.

AFP vert endra

Den endelege utforminga av avtalefesta pensjon (AFP) i offentleg sektor er ikkje vedteke. Partane i arbeidslivet er likevel einige om at:

  • AFP skal vere ei livsvarig yting i tillegg til alderspensjonen
  • du skal kunne ta ut AFP fleksibelt mellom 62 og 70 år
  • det skal vere mogeleg å kombinere AFP og arbeid

Presisering:
Staten er forplikta av Hovudtariffavtala frå mai 2019 med følgande ordlyd;
Personer som er fødd i 1962 eller tidlegare, behald AFP-ordninga etter punkt 4.2. For offentleg tilsette fødd i 1963 eller seinare, gjeld ny AFP-ordning slik den er fastsatt i avtala mellom Arbeids- og sosialdepartementet og hovudorganisasjonane 3. mars 2018, med eventuelle endringar i AFP som gjerast i medhold av pkt. 12 i avtala. Dermed er desse årskulla omfatta av ny AFP-ordning og kan ta ut AFP frå og med 2025 når dei vert 62 år.

I avtala frå mars 2018 står følgande: «Dersom det skjer store uforutsette endringer i forutsetningene for pensjonsavtalen, kan partene endre avtalen. Endringer som kan utløse dette, er for eksempel endringer i AFP-ordningen i privat sektor.» Eventuelle endringar i AFP må avtalast mellom hovudsammenslutningane og staten.

Er du svolten på meir informasjon om korleis det blir frå og med 2020? På spk.no kan du lese meir om:

Store endringar frå og med 2020 – for nokon: Er du født før 1963 held du fram på dagens regelverk til du vert pensjonist. Er du født i 1963 eller seinare, går du frå 2020 over til den nye oppteningsmodellen – påslagspensjon. Illustrasjon: Statens pensjonskasse

Verdt å vite før du leser. Blogginnlegget er skrevet for en stund siden. Det kan ha skjedd endringer i pensjonsregelverket som ikke omtales her. Finn mer oppdatert info på Pensjonsbloggens forside eller spk.no. God lesing!